Xenon Nedir? Nasıl Çalışır?

Gaz deşarjlı ampuller geceyi gündüze çeviriyor. Ancak bunun için kullanılan teknolojiler çok karmaşık.

Güneşin aksine otomobillerimizde emrimize sunulan enerji oldukça sınırlı.Neden derseniz aracın elektrik üretimi belli bir oranda sınırlı.
Bu nedenle bilim adamları 1980’lerde gaz deşarjlı ampulleri (GDL: GAZ DİSCHARGE LİGHT)
Otomobillerde aydınlatma kaynağı olarak kullanabilmek üzere teknoloji sadece uçakların iniş farları veya futbol stadyumlarını aydınlatmakta kullanılıyordu.

Ancak otomobillerde bu kadar fazla ışığa gerek yok, neticede far ışıklarının karşıdan gelenlerin gözünü almaması gerekiyor. Bunun için ampullerin küçültülmesi ve düşük gerilimlerde de çalışır hale getirilmesi gerekiyordu.

İşte bu, mühendislerin önündeki en önemli sorundu . Çünkü akkor ampullerin aksine bu ampullerde sadece bir telin ısıtılmasından daha fazlasına ihtiyaç duyuluyordu.
Bu ampullerde kontrollü bir ışık demeti,kiraz çekirdeği ebadındaki deşarj ünitesinin içinden iki elektrot arasında gerçekleşiyor. Deşarj ünitesinin içiyse bir gazla dolu. Böylesi bir ışık atlamasını gerçekleştirebilmek için 20 bin volt civarında gerilimlere ihtiyaç duyulur. İşte xenon ampullerle çalışmak da bu yüzden ölüm tehlikesi içeriyor. Deşarj ünitesini dolduran gazın büyük bir çoğunlunu bir asal gaz olan xenon (ismini de zaten buradan alıyor), çok az miktarınıysa tuz formlu metal halejonidleri oluşturuyor.

Yüksek gerilim ışık demetini ateşliyor, yani xenon gazının parlamasını sağlıyor. Bu sırada oluşan sıcaklığın buharlaştırdığı metal tuzlarının göreviyse hem elektrotları korumak,hem de ışığa doğru rengi vermek.gaz ateşlendikten sonra kontrol ünitesi, elektrik akımını iyice düşürüyor, bu da ampulün harcadığı enerjiyi azaltıyor.halojen ampuller 55 watt harcarken, xenon 35 watt ile yetiniyor.
Ancak düşük elektrik tüketimi, xenon ampullerin tasarruf için uygun oldukları anlamına gelmiyor.
Çünkü GDL sistemi, karmaşık ateşleme ünitesi nedeniyle oldukça pahalıya mal oluyor